Gamelan orkesten
Een Gamelan is een set van bij elkaar horende en op elkaar afgestemde Indonesische muziekinstrumenten, voornamelijk bestaande uit bronzen gongs en klankstaven.
Het aantal instrumenten kan varieren van 5 in een kamerensemble tot 50 in een groot orkest. Elk gamelanorkest heeft zijn eigen stemming, en zijn eigen vormgeving, met rijkversierde dan wel sober gesneden houten onderstellen. De instrumenten van een set worden bij elkaar gehuisvest en niet uitgewisseld met andere gamelan orkesten.Veel gamelan's hebben een naam, die steevast begint met "Kyai" : 'de eerbiedwaardige'.
Geen twee gamelan's zijn precies hetzelfde gestemd.
Het Gamelanhuis herbergt zeven verschillende Gamelan orkesten.
Kyai Tambang Suka
Kyai Tambang Suka bestaat uit een complete bronzen pelog (7-tonige) en slendro (5-tonige) gamelanset. Deze gamelan is in 1976 in Surakarta vervaardigd in de gamelanwerkplaats van het hof Mangkunagaran, o.l.v. KRT
Soendoro, in opdracht van Rob van Albada en heeft in Nederland een zeer goede reputatie. Deze set is door professionele Nederlandse en Javaanse kunstenaars bespeeld en heeft een bijzonder mooie klank. Kyai Tambang Suka
wordt beheerd door stichting Raras Budaya en gebruikt door Gamelan-ensemble Widosari en Gamelangroep Mugi Rahayu.
 |
 |
Slendro en Pelog Kenongs van Kyai Tambang Suka
Tilburgse Gamelan
Een niet zo grote Solonese slendro gamelan, in 1983 onder ritueel vervaardigd in de Mangkunegaran in opdracht van het Tilburgs Volkenkundig Museum. Ook deze bronzen gamelan heeft een zeer mooie klank en het is nog
steeds de bedoeling een uitbreiding in de vorm van een pelog gamelan te realiseren. Deze gamelanset wordt beheerd door stichting Wiludyeng.
 |
Babar Layar
Bernard IJzerdraat vatte in 1941 het plan op de Slendro Gamelan van het Tropenmuseum te kopieren. Hij was toen 15 jaar oud (!). Het benodigde materiaal kreeg hij van de conservator van het Tropenmuseum (een
oud bronzen kanonnetje, volgens sommigen een VOC kanon!) en van familie en vrienden, die hun bronzen voorwerpen liever aan Bernard gaven voor zijn muziekinstrumenten, dan - verplicht - aan de duitse bezetters voor de
vervaardiging van wapentuig. Met de hulp van de ethnomusicoloog Jaap Kunst werden er afdrukken gemaakt van de ketels en toetsen van de museum-gamelan. Een duitse klokkengieter -fel tegenstander van de oorlog - was bereid de het
gietwerk voor zijn rekening te nemen. In 1943 waren de instrumenten klaar. Vanaf dat moment werden ze intensief bespeeld door Bernard en zijn vrienden, die vanwege de oorlog niet naar school konden. Via Jaap Kunst kregen zij
transcripties van 78 toerenplaten, samen met wat theoretische gegevens over gamelan hun enige studiemateriaal. In 1972 is Babar Layar overgedragen aan poppenspeler Rien Baartmans die het instrumentarium uitbreidde met een
aantal kempul en kenong (gongvormen). Babar Layar wordt tegenwoordig beheerd door Harry Willemsen. Babar Layar is 'zwaar' uitgevoerd en heeft een prachtige klank.
 |
 |
Gong Ageng
Chromatische Gamelan
Deze gamelan is gebouwd door Pak Suhirdjan in Yogyakarta en is speciaal vervaardigd voor nieuwe westerse composities. Uniek aan deze gamelan is de westerse stemming. Compleet met 'zwarte' toetsen. Het grote
voordeel van een westerse stemming komt direct tot uiting in combineerbaarheid met 'westerse' instrument. Dat is onmiddelijk te horen tijdens uitvoeringen. Deze gamelan wordt regelmatig bespeeld door professionele musici van Multifoon. De gamelan valt onder beheer van Sinta Wullur.
 |