Gamelan uit Midden Java
Gamelan instrumenten deel I
Gamelan is de naam van een ensemble. De individuele instrumenten hebben hun eigen naam maar alle instrumenten die een geheel vormen
wordt een gamelan genoemd. Gamelan betekent 'dat wat wordt geraakt of (aan)geslagen'.
Niet alle instrumenten worden altijd teruggevonden in een gamelan. Een gamelan word op 'maat' gecreëerd volgens de toonsoort en
schaalintervallen die gewenst zijn. Geen enkele gamelan is qua interval in de toonschaal aan de andere gamelan gelijk ook al zijn ze in dezelfde 'slendro' of 'pelog'- schaal gestemd.
Er worden drie soorten
metaal gebruikt om een gamelan te maken. De meest gewenste is een gamelan van brons maar er wordt ook koper en ijzer gebruikt.
rebab |
||
De rebab
is een 2-snarig instrument met een bijna hartvormige klankkast wat met een vel bespannen is. De koperen snaren worden in de noten 6 en 2 gestemd voor zowel slendro als pelog. De rebab
wordt uiteraard met een strijkstok als viool bespeeld. Dit instrument wordt als bijzonder mooi beschouwd en heeft een prominente rol in het aangeven van de te nemen beslissingen. |
rebab speler Paku Alaman |
|
kendhang |
||
kendhang kalih |
De kendhang is een leiding gevend instrument. Eigenlijk kan er pas serieus op gespeeld worden als alle andere instrumenten worden beheerst door de musicus. Kendhang leidt bijvoorbeeld ritme, verandering van ritme en begin en einde van dynamiek. Er zijn drie belangrijke kendhang trommels : De grootste is kendhang gendhing en de kleinste ketipung. Samen kendhang kalih. |
|
kendhang ciblon |
||
ciblon |
Kendhang ciblon patronen zijn vaak bedoelt voor begeleiding van dans en wayang maar ook in concerten worden danspatronen gebruikt. Patronen op de ciblon zijn daarom vaak erg complex en moeilijk te beheersen. |
|
saron |
||
De balungan of de kernmelodie wordt gespeeld op de saron instrumenten. Er zijn er drie verschillende saron. Een hooggestemde saron peking, een middel gestemde saron barung en een laag gestemde saron demung. Het enige andere balungan instrument is de slentem. Deze vier instrumenten hebben een bereik van vier octaven. De saron wordt met een houten hamer bespeeld. |
saron peking |
|
slenthem |
||
slenthem |
De slenthem is een balungan (kernmelodie) instrument. Vanwege het lage octaaf en de doorzingende toon ondersteunt de slenthem de rest van het orkest als ware er een ondergrond of basis (bas) om op te kunnen bouwen. |
|
gender |
||
De gender lijkt erg veel op een slenthem maar heeft een bereik van 2 1/2 octaaf. Het bespelen van een gender is moeilijker dan het bespelen van een saron of slenthem. De speler speelt met een hamer in beide handen. Dit instrument wordt beschouwd als één van de mooiste instrumenten in de gamelan. Naast de 'gewone' gender is er ook een gender panerus die een octaaf hoger is gestemd. |
gender |
|
gambang |
||
gambang |
Dit instrument combineert de snelheid van de gender panerus met de twee-handing bespelen van de gender barung. Er is geen demping van de toetsen noodzakelijk zoals bij de andere toets-instrumenten omdat hout minder lang doorklinkt. Een goede speler gebruikt steeds interessanter wordende vaste patronen.(cencoks). De houten resonantieklanken komen goed tot hun recht in de zachte en langzame gedeelten zoals pathetan. |
|
|
